| หน้าแรกพระพุทธศาสนา |
| บาลี-นักธรรม |
| วิชาพระพุทธศาสนา |
| กรรมลิขิต |
| ผู้ดูแลระบบ |
ธรรมะจากพระสูตร
ลักษณะ ๕ ของวาจาสุภาษิต | ลักษณะ ๕ ของวาจาสุภาษิต |
|
|
|
|
ลักษณะ ๕ ของวาจาสุภาษิต "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วาจาที่ประกอบด้วยองค์ ๕ นับเป็นสุภาษิต ไม่เป็นทุพภาษิต ไม่มีโทษ อันผู้รู้ติไม่ได้ คือ ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๑ ๕๔. เหตุที่ทำให้พระสัทธรรมตั้งอยู่ไม่นาน "สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับ ณ ป่าไผ่ ใกล้เมืองมิถิลา ลำดับนั้น ท่านพระกิมพิละ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถวายบังคม นั่ง ณ ส่วนข้างหนึ่งแล้ว กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรมไม่ตั้งอยู่ยืนในเมื่อพระตถาคตเจ้าปรินิพพานแล้ว." "ดูก่อนกิมพิละ เมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ในพระธรรมวินัยนี้ ไม่เคารพ ไม่ยำเกรง ในพระศาสดา ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในการศึกษา ไม่เคารพยำเกรงกันและกัน. นี้แล กิมพิละ เป็นเหตุปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรมไม่ตั้งอยู่ได้นานในเมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๕ ๕๕. เหตุที่ทำให้พระสัทธรรมตั้งอยู่ได้นาน "พระกิมพิละกราบทูลถามต่อไปว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แล้วก็อะไรเล่าเป็นเหตุเป็นปัจจัย ที่ทำให้พระสัทธรรมตั้งอยู่ได้นานในเมื่อพระตถาคตเจ้าปรินิพพานแล้ว ดูก่อนกิมพิละ เมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ในพระธรรมวินัยนี้ เคารพยำเกรงในพระศาสดา ในพระธรรม ในพระสงฆ์ ในการศึกษา เคารพยำเกรงกันแลกัน. นี้แล กิมพิละ เป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรม ตั้งอยู่ได้นานในเมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๕ ๕๖. การค้าขาย ๕ อย่างที่อุบาสกไม่ควรทำ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การค้า ๕ อย่างเหล่านี้ อันอุบาสกไม่ควรทำ." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๓๒ ๕๗. คนพูดมากมีโทษ ๕ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการเหล่านี้ ในบุคคลผู้พูดมาก คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการเหล่านี้แล ในบุคคผู้พูดมาก." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๘๒ ๕๘. คนพูดด้วยปัญญามีอานิสงส์ ๕ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้ ในบุคคลผู้พูดด้วยปัญญา คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้แล ในบุคคลผู้พูดด้วยปัญญา." ๕๘. คนพูดด้วยปัญญามีอานิสงส์ ๕ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้ ในบุคคลผู้พูดด้วยปัญญา คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้แล ในบุคคลผู้พูดด้วยปัญญา." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๘๒ ๕๙. โทษของความไม่อดทน ๕ ประการ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการของความไม่อดทนเหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษของความไม่อดทน ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๘๒ ๖๐. อานิสงส์ของความอดทน ๕ ประการ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของความอดทน ๕ ประการเหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของความอดทน ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๘๒ ๖๑. อานิสงส์ในการฟังธรรม ๕ ประการ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการฟังธรรม ๕ ประการเหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการฟังธรรม ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๖ ๖๒. อานิสงส์ของข้าวยาคู ๕ ประการ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของข้าวยาคู ๕ ประการเหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของข้าวยาคู ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๘ ๖๓. โทษในการไม่เคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในการไม่เคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการเหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในการไม่เคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๘ ๖๔. อานิสงส์ในการเคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการเหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเคี้ยวไม้สีฟัน ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๘ ๖๕. โทษในการกล่าวธรรมด้วยเสียงขับอันยาวของภิกษุ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการเหล่านี้ ของภิกษุผู้กล่าวธรรมด้วยเสียงขับอันยาว คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษของภิกษุผู้กล่าวธรรมด้วยเสียงขับอันยาว ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๙ ๖๖. โทษของผู้หลับโดยไม่มีสติสัมปชัญญะ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษ ๕ ประการเหล่านี้ ของผู้หลงลืมสติ ผู้ไม่มีสัมปชัญญะ ก้าวลงสู่ความหลับ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษของผู้หลงลืมสติ ผู้ไม่มีสัมปชัญญะ ก้าวลงสู่ความหลับ ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๙ ๖๗. อาสงส์ของผู้หลับโดยมีสติสัมปชัญญะ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ ๕ ประการเหล่านี้ ของผู้ตั้งสติ มีสัมปชัญญะ ก้าวลงสู่ความหลับ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ของผู้ตั้งสติ มีสัมปชัญญะ ก้าวลงสู่ความหลับ ๕ ประการเหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๒๗๙ ๖๘. อกุศลราศี (กองแห่งอกุศล) "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อกล่าวว่า อกุศลราศี (กองแห่งอกุศล) เมือ่กล่าวให้ชอบ ก็ควรกล่าวถึงนิวรณ์ ๕ อย่าง. นิวรณ์ ๕ อย่างล้วนเป็นอกุศลราศี คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อกล่าวว่า อกุศลราศี (กองแห่งอกุศล) เมื่อกล่าวให้ชอบ ก็ควรกล่าวถึงนิวรณ์ ๕ อย่าง นิวรณ์ ๕ อย่างล้วนเป็นอกุศลราศี." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๗๔ ๖๙. ผู้บวชเมื่อแก่ที่มีคุณธรรม "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้บวชเมื่อแก่ ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ อย่าง หาได้ยาก คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้บวชเมื่อแก่ ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ อย่างเหล่านี้แล หาได้ยาก" ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๙๐ ๗๐. ผู้บวชเมื่อแก่ที่มีคุณธรรม หาได้ยากอีกประเภทหนึ่ง "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้บวชเมื่อแก่ ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ อย่าง หาได้ยาก คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้บวชเมื่อแก่ ที่ประกอบด้วยธรรม ๕ อย่างเหล่านี้แล หาได้ยาก." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๙๐ ๗๑. สัมปทา (ความถึงพร้อมหรือความสมบูรณ์) ๕ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทา ๕ เหล่านี้ คือ "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมปทา ๕ เหล่านี้แล." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๕๘ ๗๒. คนที่เกิดมาเพื่อประโยชน์ความสุขแก่คนมาก "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนดี๘ เมื่อเกิดมาในสกุลย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ชนเป็นอันมาก คือ "เสมือนหนึ่งเมฆฝนใหญ่ เมื่อทำให้ข้าวกล้าสมบูรณ์ก็ย่อมเป็นไป เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่ชนเป็นอันมาก." ปัญจกนิบาต อังคุตตรนิกาย ๒๒/๕๐ -------------------------------------------------------------------------------- |
| < ก่อนหน้า | ถัดไป > |
|---|